İsrail ve ABD’nin İran’a saldırması tüm Orta Doğu’yu adeta ateşe aterken, etkileri bu coğrafyanın çok özesine uzanabilecek bir kırılmayı da başlatmış oldu. Nitekim daha şimdiden bu çatışmanın hem ABD’de hem de Avrupa’da yarattığı etkileri görmeye başladık. Ancak anında yükselen enerji ve yakıt maliyetleri buz dağının sadece görünen yüzü olabilir. Yıllar önceden yaptığı isabetli analizlerle son dönemde epey popüler hâle gelen Çinli profesör Jiang Xueqin, İran savaşının küresel ekonomiyi etkileyecek çok daha ciddi sonuçları olabileceği konusunda uyardı. Breaking Points adlı YouTube kanalına konuk olan Prof. Jiang Xueqin’e göre İran savaşının yeterince dikkate alınmayan sonuçlarından biri de Batı dünyasını besleyen Arap sermayesine verdiği zarar olacak. İran’ın şimdiden körfez ülkelerinin enerji altyapısını hedef almaya başladığına dikkat çeken Xueqin, bir sonraki adımda su arıtma tesislerinin hedef alınacağını düşünüyor. Körfez ülkelerinin su ihtiyacının yüzde 60’ını karşılayan su arıtma tesislerinin vurulması, başta Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere tüm Arap ülkelerini ciddi bir krizle baş başa bırakabilir.
Arap Ülkelerinde Yaşanacak Bir Kriz, Yapay Zekâ Yatırımlarını Sekteye Uğratabilir
Diğer yandan Hürmüz Boğazı’nın kapatılması da hem körfez ülkelerinin petrol satışını, hem de gıda tedariğini durma noktasına getirecek. Bir yandan petrol kuyuları vurulan, diğer yandan tedarik zincirleri tehlikeye giren giren körfez ülkeleri, böyle bir durumda yatırımlarını yeniden gözden geçirmek zorunda kalabilir. Prof. Xueqin’e göre bu noktada etkilenecek yatırımların başında veri merkezleri ve yapay zekâ altyapısı geliyor.
Bildiğiniz gibi Suudi Arabistan, Katar, BAE gibi ülkeler, hem kendi topraklarında hem de batıda yapay zekâya dev yatırımlar yapıyor. Bugün haddinden fazla büyüyüp, patlamaya hazır bir balona dönüştüğü düşünülen yapay zekâ büyümesini de bu yatırımlar taşıyor. Hâl böyleyken körfezden gelen yatırımların kesilmesi ya da sadece azalması bile “AI balonu”nun patlaması için yeterli olabilir. Bu da sadece ABD için değil, tüm küresel ekonomi için son derece yıkıcı sonuçlar doğurabiir. Zira ABD’de böyle bir finansal kriz yaşandığında, genelde bedelini tüm dünya ödüyor.
Körfez ülkelerinden gelecek yatırımın sekteye uğraması gerçekten de AI balonunu patlatmak için yeterli olabilir. Çünkü bu “patlama” ihtimali son dönemde giderek daha fazla gündeme geliyor ve bu da yatırımcıları endişelendiriyor. Bu tarz senaryolarda, yatırımcıları ürkütecek tek bir kritik gelişme, domino etkisi yaratarak koca bir krizi tetikleyebiliyor. Nitekim daha önce “dot-com balonu” patladığında da tam olarak bu olmuştu.
